CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG LĨNH VỰC TÀI CHÍNH - GIỚI THIỆU PHẦN MỀM QUẢN LÝ TÀI SẢN NỘI NGÀNH TÀI CHÍNH

Đẩy mạnh Chuyển đổi số trong lĩnh vực Tài chính – Ngân hàng: Vai trò đột phá của Công nghệ và Thanh niên

I. Bối cảnh và Tầm quan trọng của Chuyển đổi số

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (CMCN 4.0) đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, chuyển đổi số (CĐS) đã trở thành xu thế tất yếu, tác động sâu rộng tới mọi lĩnh vực, đặc biệt là tài chính – ngân hàng. Đây là lĩnh vực có tính đặc thù cao, đòi hỏi yêu cầu về tính minh bạch, an toàn, tốc độ và hiệu quả luôn được đặt lên hàng đầu. CĐS không chỉ là đổi mới công nghệ mà còn là động lực để nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, thúc đẩy sự phát triển bền vững, hiện đại và hội nhập quốc tế của ngành Tài chính – Ngân hàng Việt Nam.

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (CMCN 4.0) đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, chuyển đổi số (CĐS) đã trở thành xu thế tất yếu, tác động sâu rộng tới mọi lĩnh vực, đặc biệt là tài chính – ngân hàng. Đây là lĩnh vực có tính đặc thù cao, đòi hỏi yêu cầu về tính minh bạch, an toàn, tốc độ và hiệu quả luôn được đặt lên hàng đầu. CĐS không chỉ là đổi mới công nghệ mà còn là động lực để nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, thúc đẩy sự phát triển bền vững, hiện đại và hội nhập quốc tế của ngành Tài chính – Ngân hàng Việt Nam.

II. Thành tựu và Ứng dụng Công nghệ Thông tin trong ngành Tài chính

Ngành Tài chính Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) và CĐS. Trong 6 tháng đầu năm 2025, Bộ Tài chính đã duy trì 1.022 dịch vụ công trực tuyến (với 468 dịch vụ toàn trình), đồng thời bố trí 2.272 tỷ đồng cho CNTT và CĐS.

Các ứng dụng CNTT đã đi sâu vào nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước:

1. Quản lý Tài sản công (QLTSC): Việc xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về Tài sản công (CSDLQG về TSC) trên nền tảng điện toán đám mây là nhiệm vụ quản lý nhà nước chiến lược. Hệ thống này giúp thu thập, lưu trữ, cập nhật, xử lý dữ liệu tài sản công trên phạm vi cả nước, đảm bảo minh bạch và hiệu quả trong sử dụng nguồn lực công. Trong nội bộ ngành Tài chính, Phần mềm Quản lý tài sản nội ngành Tài chính (QLTSTC) đã tập trung hóa việc quản lý khoảng 292.000 tài sản, từ đó nâng cao hiệu suất, giảm lãng phí và hỗ trợ ra quyết định kịp thời.

2. Quản lý Giá (QLG): CSDLQG về giá là nền tảng quan trọng, phục vụ công tác tổng hợp, phân tích, dự báo, tham mưu chính sách điều hành giá nhằm ổn định thị trường và kiểm soát lạm phát. Cục Quản lý giá cũng đã triển khai 3 thủ tục hành chính công trực tuyến theo hướng toàn trình, giúp giảm thiểu giấy tờ, tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp.

3. Quản lý Tài sản Ngân hàng: CNTT được ứng dụng để quản lý tài sản cố định (tập trung hóa thông tin, tự động hóa tính khấu hao) và đặc biệt là Tài sản bảo đảm (TSBĐ). Các hệ thống quản lý TSBĐ đầu-cuối (E2E) giúp quản trị rủi ro tín dụng toàn diện, liên kết trực tiếp tài sản với khoản vay và phát cảnh báo tự động khi có biến động.

4. Ứng dụng Công nghệ lõi: Công nghệ Trí tuệ nhân tạo (AI) và Dữ liệu lớn (Big Data) đang được định hướng triển khai để phân tích chuyên sâu, dự báo xu hướng đầu tư và hỗ trợ định giá tài sản bảo đảm tự động.

III. Thách thức và Giải pháp thúc đẩy

Tuy nhiên, quá trình CĐS vẫn đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm: thiếu sự liên thông, đồng bộ về dữ liệu giữa các cơ quan, dẫn đến tình trạng "cát cứ thông tin"; mức độ ứng dụng công nghệ 4.0 chưa sâu, chủ yếu dừng ở tin học hóa quy trình; hạn chế về nguồn nhân lực chất lượng cao và kỹ năng số chưa đồng đều; và hành lang pháp lý chưa theo kịp thực tiễn.

Để tạo bước đột phá, cần tập trung vào các giải pháp đồng bộ:

- Hoàn thiện Thể chế: Khẩn trương rà soát, bổ sung pháp luật về giao dịch điện tử, định danh điện tử (eKYC) và cơ chế chia sẻ dữ liệu liên bộ ngành, tạo hành lang pháp lý vững chắc.

- Xây dựng Hệ sinh thái số: Phát triển Cổng một cửa đầu tư quốc gia (Hệ sinh thái số "Một cửa") để cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình và công cụ hỗ trợ thông minh ứng dụng AI (Chatbot) cho nhà đầu tư.

- Phát triển Nguồn nhân lực số: Xây dựng chiến lược đào tạo dài hạn, tạo môi trường khuyến khích sáng tạo để cán bộ vừa vững chuyên môn, vừa có tư duy công nghệ.

IV. Vai trò xung kích của Đoàn viên Thanh niên

Thanh niên được khẳng định là lực lượng xung kích, đi đầu trong tiếp cận tri thức và công nghệ mới, đồng thời là chủ thể sáng tạo góp phần đưa ý tưởng vào thực tiễn.

Trong công cuộc CĐS, đoàn viên thanh niên ngành Tài chính – Ngân hàng có vai trò nòng cốt:

- Tiên phong học hỏi và làm chủ công nghệ: Chủ động nâng cao năng lực số, sử dụng thành thạo các phần mềm nghiệp vụ như QLTSTC.

- Hạt nhân của đổi mới sáng tạo: Đề xuất các sáng kiến cải tiến quy trình nghiệp vụ thông qua số hóa, tự động hóa.

- Lan tỏa văn hóa số: Hỗ trợ đồng nghiệp lớn tuổi và người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, xây dựng hình ảnh nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp.

Sự chủ động, tích cực của thế hệ trẻ là nguồn lực vô giá, quyết định thành công của CĐS ngành Tài chính, góp phần xây dựng một nền tài chính quốc gia vững mạnh, minh bạch và hiệu quả trong kỷ nguyên số.